Suriye’de yaşanan iç savaşta il ve ilçelerin el değiştirmesi, insani kriz ve büyük dramlara neden olduğunu, çok sayıda insanın evlerini, mal ve mülkünü terke ederek bilinmezliğe göç ettiğini gördüm, acılarına tanığı oldum. Önce rejim karşıtı Araplar, sonra Kürtler, Şii Türkmenler göç ettiler. Ermeniler, Süryaniler, Ezidiler ve başka inanç grupları can havliyle kendilerini en yakın sınıra attılar.

Canlarını kurtaranlar, çok zor şartlarda kamplarda, yollarda, açık alanlarda sabahladılar, günlerce ateşin sönmesini, acıların dinmesini beklediler. Ama ne ateş söndü, ne de acılar dindi. Rejim vurdu, muhalifler vurdu, daiş vurdu, hegomonik devler vurdu, vurmayan kalmadı yani.

Herkes acıdan, yangından nasibini aldı ve Suriye bir savaş ülkesine döndü. 6 milyon 500 Süriye vatandaşı ülkesini terk ederken, sekiz yılda 1 milyon kişi hayatını kaybetti.

Yaşanan acıların tarifi ve büyüklüğünü tahmin etmek bile güç. Binlerce Suriyeli denizlerde boğuldu, halen de boğulmaya devam ediyor.

Dolayısıyla Suriye kanayan bir yara olmaktan öte bir hal aldı. Savaşların en korkuncu yaşandı, yaşanıyor. Sonuç nereye varır, bilinmez. Bilinen o ki acılar kabuk bağlamadan, yeni acılar giriyor devreye. Ateş küllenmiyor, harlanıyor çarçabuk.

2015 yılında Urfa Akçakale sınırında çektiğim

fotoğraf;

2019 Gölcük Belediyesi – Gölcük Fotoğraf ve Sinema Sanatı Derneği (GFSD) 5. Uluslararası ”Göç” Konulu Fotoğraf Yarışmasında sergilemeye değer bulundu.

Çok önemli bir başarı değil. Ama sizinle paylaşmak istedim.

Çünkü bu fotoğrafı çekerken, birileri fotoğraf çekmekmemden rahatsız olmuş, ölümle beni tehdit etmişti.

Beni tanıyor musunuz diye sorduğumda adımı ve soyadımı vererek, tehditlerine devam etmişti.

Peki neden rahatsız oldunuz sorusuna “Sen bilirsin” demekle yetinmişti.

Aradan dört yıl geçti. Bu fotoğraf birincilik filan almadı ama sergilemeye değer bulundu.

Benim için sonuç çok önemli. Çünkü çektiğim fotoğraf için ölüm tehdidi almıştım. Sanırım birileri yaşanan bu insani krizden ben ve benim gibi insanları sorumlu görmüştü.

Oysa ben insanların rengine, dinine, diline göre değil, insani kriz boyutunu mercek altına almış, fotoğraflayarak dünyanın ilgisini çekmeyi hedeflemiştim. Göç edenlerin, sığınanların kimliği benim için geçerli bir sebep değildi.

Göç etmeleri, evlerini, varını yokunu terk etmeleri bende derin izler bıraktığı için, bin bir tehlikeyi göze alarak fotoğraflamıştım. Çünkü sınırın diğer tarafında halen çatışmalar devam ediyor, her an üzerimize bir bomba düşme ihtimali altında fotoğraf çekiyordum.

Savaştan kaçanların acıları yüreğimde hissettim. Onlar için bir şey yapamadım, ekmeğimi paylaşamadım ama o gün çektiğim fotoğrafın dünyanın gündemine taşınması için küçük bir adım attım.

Beni ölümle tehdit edenler ne yaptı o insanlar için.

Acılarını izleyerek, kendilerine bir dünya mı yarattılar yoksa ekmekleri mi paylaştılar?

Takdir sizin.

Hiç bir insan bu acıları hak etmiyor.

İnsan,insanla hayata tutunur. Savaş, çatışma, baskı, göçertme hiç bir zaman insanı yüceltmedi, acılarını azaltmadı.

Bu bilinçle fotoğrafı çektim, bu gün de bu bilinçle insanlarla paylaşma gereği hissediyorum.

Yolu Gölçük Kocaeli’ye düşünler, 16 Kasım’da Kazıklı Kervansaray Kültür Yapısı Sergi Salununda saat 18.00 ‘da sergi açılısı yapılacak. Ödüllü fotoğraflardan oluşan toplam 50 fotoğraf izleyicinin beğenisine sunulacak.

Yarışmada dereceye giren fotoğraflara ulaşmak için lütfen tıklayın.

http://fotograf-yarismalari.com/sonuc/yarisma_detay_sonuc_2019.asp?s=420&yil=2019

Çocukların masumiyeti her yerde aynıdır. Kötülük bilmeyen bir yoldan yürürler, büyüklerin bütün yükünü sırtlıya sırtlıya büyürler.

Ax çocuklar, ax sizlere yüreğiniz kadar güzel bir dünya bırakamadık. Oyun tdaında bir yaşantınız olmadı. Yoksulluk, savaş ve demokrasizlik en çok da sizi vurdu.

Çocuk yüreğinizde derin yaralar açtı, sancılar kazandınız.

Denizi gördüğünüzde ise sonun başlangıcı oldu belki de.

Her gün gördüğümüz, ama görmezlikten geldiğimiz sokaklar, öyle yaşamlar barındırır ki insan şaşıp, kalır. İki torununsavaşın içinden çekip, kurtarabilen bir neneyi desem, yoksa gün boyu en az on kilogram boya kutusunu boynunda taşıyan boyacıyı mı desem?

Her insanın ayrı bir hihayesi var. Acıları, sevinçleri ayrı.

Ortak olan ise sokaklar. Herkes hayatı orada arıyor, bir lokma ekmeğin peşinde ölesiye koşturuyor.

Sırça köşkler ise bu koşturmacadan pay kaparak, gününü gün ediyor.

İnsan kendisini rüzgara bırakır gibi, umudun bağrına bırakmalı. Açılmalı doğaya. Çayıra, çimene ve bahara koşmalı. Yüryüzü, gökyüzü ve bütün dünya umudun yüzü olana kadar koşmalı. İnsna kendisi umut olmalı…

Olmalı.

Umut olmalı insanın yaşamında…

Şehir yaşamı insanlığın yitimidir der düşün insanlarından birisi. Çok sayıda insanın bir arada yaşaması bir çok sorunu da beraberinde getiriyor. Barınma, beslenme, sağlık, eğitim ve güvenlik sorunların başında sayılır. Yani olmazsa olmazlar yani.

Ama bir gerçek ki, şehir yaşamında çok sayıda insan yoksunluk içinde yaşar, görünmez bir açlık için de ömür sürdürür.

Güzel yanları da var elbette. Sosyal hayat canlıdır, hizmetlere ulaşmak kolaydır…

Kalabalık kitlelerin iç içe yaşadığı, binlerce kişinin sırt sırta, üst üste yaşamasının en bariz örneği İstanbul’dur. Dünyada daha kalabalık başka kentler de var tabii.

Ama sanırım İstanbul bambaşka bir boyuttadır.

Yedi düvelden insanların iç içe geçtiği, bir yandan varlığın göz kamaştırdığı, bir yandan da açlık ve yoksulluğun insanlar üzerine bir kara basan gibi çöktüğü gibi bir tezatlar kenttidir. Kalabalıktır, insan selidir.

İstanbul bambaşka bir kaos kenttidir…

Sanırım üç ya da dördüncü sınıftaydım. Öğretmenimiz sınıfa bir harita getirdiğinde bütün sınıf, pür dikkat haritaya  bakmıştık.  O güne  kadar ben ve çoğu arkadaşım ilk defa bir haritayı , dokunabilecek kadar yakın görüyorduk.

Öğretmenimiz haritanın ne işe yardığını anlatınca, çoğumuzun kafası almasa da, haritayı görmek zihnimizde  bir yer açmıştı.

Kentlerin, hatta ülkelerin harita üzerinde ki yerlerinin küçültüldüğünü , koca dünyanın bir metre karelik kağıda sığdığını öğrendik.

Dünyanın evren de bir nokta kadar yer tuttuğunu da.

Teneffüste bir oyuna dönüşmüştü kendiliğinden. Herkes bir kent bulmalıydı çarçabuk.

Benim de gözüme ilk ilişen Van Gölü olmuştu. Hem  göl alanının mavi oluşu, hem de maviliğin çevresinin kahverengi olması, kafamda bir tezatlık yaratmış, Van Gölüne odaklanmıştım.

Ben haritada Van Gölünün yerini ezberlerken, tam da o yıllarda yani 1976 tarihinde, Van Muradiye’de şiddetli bir deprem olmuş, Van çarşı pazarda sık sık  duyduğumuz bir kent haline gelmişti.

O yıllarda evlerimizde ne elektrik, ne de televizyon vardı. Olup bitenleri büyüklerimizden öğreniyor, zaman zaman çarşı pazarda ağıt yakan dengbejlerden, ozan ve şairlerden  duyuyor, bazen olayın hemen ertesinde, bazen olayın çok sonrasında gezici şairlerin ağzından öğreniyorduk.

Harita üzerinde oynadığımız oyun ve dengbejlerin sesi önce kulaklarımda, sonra zihnimde bir ayraç açmiş, Van diye bir yer olduğunu belletmişti.

Van Muradiye depremini anlatan, gezici ozanın yüzü beli belirsiz hala zihnimde duruyor. Kısa boylu, biraz tıknaz ve iri kafalı bir erkekti. Kürtçe söylediklerini lehçe farkından dolayı  çoğunu anlamasam bile  acıdan, ölümden bahsettiğini hissediyordum.

Van artık zihnimde şekillenen bir kent olmuştu. Masmavi gölüne tezat depreplerle hatırlar olmuştum.

O yıllarda denizi bilmiyordum. Denizle, göl arasında çok fark yoktu zihnimde. Gözün alabildiği kadar suyun bulunduğu her yer, deniz ya da göldü benim için.

Zaten Vanlılar da aynen benim gibi düşünerek, Van Gölüne, Behra Vanê diyarlardı.

Yani Van Denizi.

Komik değildi deniz yakıştırması. Göl alanı oldukça geniş ve göz alabildiğince yayılmış bir su kütlesiydi.

Deniz gibiydi yani.

Sonra uzun bir sessizlik, uykuya yatar gibi bir dönem.

Van’ın hem yeşil, hem sulak, hem de deniz mavisi gibi bir yer olduğunu anlatımlardan, kartpostal ve kitaplardan öğrendim.

Öylece sürüp gitti. Ben sıcak, düşük rakımlı bir kentin** sakini, Van ise yüksek rakımlı dağların yurdu.

Hem uzak, hem de kar boran.

Yıllar böyle sürüp geçti. Çocukluk dönemini geride bırakıp, gençlik yıllarıma adım atınca, çevremde olan herkes gibi ben de İstanbul’u düşleyen birisi oldum. Van zihnimin arka planına itildi. Artık haritada ilk bakışta İstanbul’u görüyor, İstanbul’u düşlüyordum.

Zamanla şunu anlıyordum. İnsan için bazı kentler sadece harita üzerinde kalmıyor. İnsan onlarla büyüyor, onlardan etkileniyor ve onlara benziyor.

Ben de öyle oldum.  Düşlerimde ki kentlere benzedim.

Çocukluk, gençlik yıllarımın kenti Diyarbakır’dı.

Diyarbakır benim için çok yakın, sıklıkla gidip geldiğim bir yerdi.  Akrabalarımız vardı Diyarbakır’da.

Sonra arkadaşlarım…

…

Axla başlayan, axla biten şiirlerim.

Bu nedenle doğduğum kent Siverek neyse, Diyarbakır benim için oydu. Ruhumun bir parçası, zihnimde çakan kıvılcımdı. Haritada ki yerinden öte, bir sığınacak evdi benim için.

Ve İstanbul…

Uzak ama bir o kadar yakın olan İstanbul. Kocaman bir kent.  Öylesine karmaşık,

öylesine görkemli ve öylesine kalabalık ki.

Başım dönmüştü ilk gördüğümde. Beton binalar, sürekli hareket halindeki araçlar; insanlar, durmadan koşturan insanlar, beni ilk anda şok etmişti.

Bütün şairleri kendine çeken deniz;  kokuyordu, küf kokar gibi.

Kaybolmuştum, her kes gibi, milyonların birbiri içinde kaybolduğu gibi. Kimsenin, kimseden haberi olmadığı kocaman bir dünyaydı İstanbul.

Sonra bütün bunlar çocukluk, ergen ve gençlik yıllarımın kenar süsleri olarak zihnimde kaldı.

Bambaşka hikayeler, bilgiler, tarihin dehlizlerinde saklı gerçekler, bazı kentlerin haritadaki yerlerinden daha önemli olduğunu öğrendim.

Ne İstanbul bildiğim İstanbul, ne de Diyarbakır bildiğim Diyarbakır’dı.

Uzakta, doğuda  olan Van ise bambaşka bir kentti. Ne İstanbul’a benziyordu, ne Diyarbakır’a. Kendine has, kendi olan.

Bir sınır kentiydi.  Sınırda yaşayan, uçurumlarda düşleyen ve yeşillikler içinde bir kentti.

35 yaşına kadar gidemediğim ama her seferinde zihnimde canlandırdığım bu şehir, Asya’ya açılan kocaman bir kapıydı. En doğunun bütün trenlerinin son durağıydı Van.

Okul sıralarında öğrendiklerimin dışında, şailerin  ve demgbejlerin seslerinde saklı ağıtların izinde şekillenen kentlerin,  bambaşka gerçeklikler taşıdığını öğreniyordum.

İşte o gün, bu gün bazı kentlerin isimlerini duyunca zihnimde bazı kıvılcımlar çakar…

Diyarbakır, üniversiteyi bitirdiğim yoksul ama bir o kadar da devlemend* bir kent. Yaşamla ölümün iç içe geçtiği, birbirinin kucağında büyüdüğü kadim bir şehir.

Van, hayatımın ilk kıvılcımı, haritada öğrendiğim ilk yer ama ancak 35 yaşında gidebildiğim, çocuk gülüşlerinde maviliği aradığım ve her zaman özlediğim bir kent.

Ve İstanbul.

Her şeyin bol olduğu ama aynı zamanda  yoksun ve yoksulluğun korkunç hissedildiği kaotik bir kent.

Yedi düvelden insanın harmanlandığı; dillerin lal,  renklerin mat olduğu yetmiş yedi tepeli bir kent.

Deniz kokan, balık ve metal kokan, çağlar sarmalı bir kent:İstanbul

Düşlerim kentten kente değişse de, güneşi erken doğan kentlere vuruldum. Bütün düşlerim bu kentlerde saklı kaldı.