İçeriğe geç

Munzur’a dair. Eski yazılardan.

2008 YILINDA YAZDIĞIM BİR YAZI. PAYLAŞMAK İSTEDİM…

Munzur çayı boyunca iki taraftan gökyüzüne yükselen kasvetli dağlar, takvim yaprakları Haziran’ın sonunu
göstermesine rağmen yemyeşildir. Dünya kuraklıktan kavrulurken Dersim, insanı coşku denizine, yeşile ve suyun
huzur dolu ahengine çeker.

Munzur yok olurken...
Güneş pırıl pırıldır inanılmaz bir şekilde, gökyüzü ise masmavi. İnsanı mest eden bir serinlik ve uslanmaz bir inatla
akan Munzur. Tunceli Munzur’a hakim tepelerde kurulmuş bir kenttir. Binaların çoğu yeni. En eski bina, Munzur’a
tepeden bakan bir yerdeki eski askeri kışla. Dersim isyanında kurulan kışla, şimdi viran bir şekilde kentin merkezinde
kalmış. Dağ dokusunun her adımda hissedildiği Tunceli, yüz bine yakın bir nüfusa sahip. Kentte ekonomik değere
sahip bir sanayi kuruluşu yok, işsizlik Türkiye ortalamasının üzerinde. Kent Ankara, İstanbul ve Avrupa’ya inanılmaz
bir göç vermiş, vermeye devam ediyor. Göç eden Dersimliler kente dönse, kent bir anda nüfus olarak üçe beşe
katlanır. Yani dışarıdaki Tunceli nüfusu, kent nüfusunun birkaç katı kadardır. Dersim ya da devletin tunç elinin bir izi
olarak Tunceli…
Çoğumuzun isyan ve çatışmalardan tanıdığımız bu kent, eteklerinde kurulduğu kasvetli dağlardan hayat alır. Nereye
baksan dağ kokar, dağ silüeti canlanır. Tunceli’nin kurulduğu alan, devletin Dersim isyanını bastırdığı 1938 yıllarına
dayanıyor. Öncesi hakkında çok fazla bilgi yok. Dört bir yanı kasvetli dağlarla çevrili olan kent, yıllardır tam bir
olağanüstülük yaşıyor. Dersim isyanından bu yana, bir türlü normal bir yaşama geçemeyen kent, yıllardır çatışma,
operasyon ve baskılarla gündemde kaldı.
Halen de durum güncelliğini koruyor. Şimdi Dersim yeni bir yıkımla karşı karşıya. 85 km’lik Munzur Vadisi’ni yok
edecek barajlar sistemi şehirde, zaten kuşatılan yaşamı giderek huzursuz ediyor. Gerçekten Munzur Vadisi yok
edilirse, ikinci bir 38 yaşanır. Kent, doğa ve Dersimli hayatsız kalır ve tamir edilmez bir tahribat ortaya çıkar.
Bunun için kentte kime sorsanız Munzur Vadisi’nin yok edilmesini neden olacak projelere çok sert tepki veriyor.
Gerek kent genelinde, gerekse de dışarıdaki Dersimliler “Munzuruma dokunma” kampanyaları yürütüyor.
Çünkü Munzur, bütün mevsimlerin “bahar”ı ve sevdasıdır. Kışın beyaz örtüye inat akar, bahar mevsiminde biraz
hırçın da olsa delidoludur ve Fırat’ı besler, mevsim yaza gelince artık Munzur can suyudur, bütün Dersim’e. Doğa
ancak bu kadar sade ve yalın olabilir. Dağlarında yeşeren meşe, vadilerindeki çınarlar ve binbir renkte çiçekler,
Kınkor’lar, dağ keçileri, geyikler diye liste uzayıp gidiyor.
Dersim’i Dersim yapan, kasvetli dağlar arasında büyük bir coşkuyla akan Munzur’dur. Munzur’u yok etmek hem
dağların kasvetini öldürür hem de olağanüstü güzelliği ortadan kaldırır. Silveti, insanın içinde müthiş bir heyecan
uyandıran, dağların doruklarındaki kar sularından beslenen Munzur’un, inanılmaz güzellikleri var. Dağ dokusuyla iç
içe geçen vadi, meşenin inadını içine taşır ve kıyısında çınarları büyütür. Yıllardır yakılan, kesilen, bombalarla
dövülen meşe büyük bir inatla Dersim dağlarını korur, yeşil bir örtü oluşturur. Munzur bu yeşil örtüyü ak pak suyuyla
besler ve destek olur…
Munzur barajlarla yok olacak
Yemyeşil bir doğaya , isyancı bir ruha sahip olan Munzur’u yok edecek baraj projesi hayata geçerse, bölgede sekiz adet
hidroelektrik santralı yapılacak. Bölgenin yıllık su potansiyelinin yüzde 37.3’ü baraj göllerinde tutulacak. Mercan,
Pülümür ve Munzur Vadileri göl haline gelecek ve Munzur’un iklim dengesi altüst olacak. Kışın kar yağışları
azalacağı tahmin edilirken, bazı yeraltı kaynaklarının da kuruyacağı ileri sürülüyor. Bu barajlar nedeniyle en az üç
ilçe, sular altında kalacak, Munzur çayı’nın doğal akısının önü kapandığı için, Dersim gerçek anlamda bir yıkıma
uğrayacak. 70’e yakın köy sular altında kalacak ve toplam 84 köy zorunlu olarak göç edecek. İklimin değişmesi
tehlikesini de eklerseniz, artık Dersim bu barajlardan sonra hiç olmayacak. Bazı dağ köylerinin ulaşımı imkansız hale
gelecek, bazı alanlar yeni imar alanına alınacak. Munzur dağlarında bilinen 1518 bitki türü de bu durumdan etkilenip
yokoluşları hızlanacak. Bunlardan 43’ünün bütün dünyada yalnızca Munzur’da bulunan endemik türler olduğu
düşünülürse, bu bitkilerin doğal alanları değişecek, büyük çoğunluğu ortadan kalkacak.
Bu da yeni sorunlar, yeni problemler anlamına gelecek. Bu alanın endemik yapısı, coğrafik durumu gözönüne
alındığında Munzur Vadisi’nde barajların gerçek bir yıkım getireceği kesin. Enerji ihtiyacı nedeniyle yapıldığı ileri
sürülen hidroelektrik santrallerin yanında neden rüzgar enerjisinden yararlanma yoluna gidilmediği sorulması gereken
bir soru… Yani uzun lafın kısası Munzur çayı üzerinde kurulacak barajlar yeni sorunlar yaratacak… Munzur yok
olmadan bu sesi duymak, Dersim’e kol kanat germek her insanın görevidir bence.
13.7.2008, RADİKAL İKİ

Kategoriler

Genel

ŞeyhmusÇakırtas Tümünü göster

Işığa sevdalı birisiyim. Elimde iki diploma, bir KHK belgesi var. Değişik düşüncelere açık olduğumu ifade edebilirim. Kural,kaideleri çok sevmem, ama ilkesiz de yaşamam. Fotağraf ve yazı peşinde ki yolculuğum henüz orta okul sıralarında başladı. Yıllardır da devam ediyor.Henüz iyi bir fotoğraf emekçisi olamadım, bir kitabım olmadı. Hayatımın karesi için gezmeye, o kareyi yakalamaya, kalemi oynatmaya çalışıyorum. Mutlaka bulacak, kaf dağında olsa da fotoğraflayacağım diye düşünüyorum.
Belgelemek, yoksul ve yoksunların duygularını ölümsüzleştirmek hoşuma gidiyor. Sokakları seviyorum, insanları, değişik kütürleri, tarih ve doğayı seviyorum. Bir de sevmediğim bir şey var. Saydıklarıma tezat olan, yıkan ve yok eden savaşı hiç sevmiyorum...
Bu yolda bana destek olmanızı istiyorum. Destek derken yazdıklarımı okuyun, fotoğraflarımı inceleyin, hesabımı takip edin ve beni acımasızsca eleştirin...
Hatta siz de fotoğraflayabilir, yazabilir ve blogumda yayınlaması istiyebilirsiniz.
Sizinle canlı bir ilişkilenme sağlayabilirsem, mutlu olacağımı, çok şey öğreneceğimi biliyorum...
Hepimize selam ve saygılarımla..

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: