Behra Wanê ve inci kefali…

Kolaj: Independent Türkçe

Dört etrafı dağlarla çevrili Van Gölü‘nün yüzeyi sabah saatlerinde gümüşümsü bir ışıltıyla kaplanır. Güneş doğmadan göl bir ayna gibidir. 

Pürüzsüz, duru ve hareketsiz. 
 

DSC_6523.JPG

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Özellikle bahar mevsiminde gökyüzünün masmavi olduğu günlerde, daha güneş doğmadan her şey o kadar sessiz ve hareketsiz olur ki, insan kendini bambaşka bir dünyada hisseder.

Arada bir oluşan yakamozlar ve az da olsa balıkların su yüzeyindeki hareketleri dışında göl alabildiğince dingindir. 
 

DSC_6524.JPG

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Bölgede Behra Wanê yani “Van Denizi” adı verilen göl “Van ve Bitlis sınırları içerisinde bulunan Nemrut volkanik dağının çok eski zamanlarda patlaması sonucu, bölgedeki tektonik çöküntü alanının önünün kapanmasıyla oluşmuş bir volkanik set gölüdür.Yüz ölçümü  4713 km kare olup, derinliği yer yer  451 metreyi bulur.” 1 
 

DSC_6553.JPG

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Yüz ölçümünün devasa olması insanda gerçekten de deniz duygusu yaratır.

Kıyı şeridi, sahil ve alabildiğince uzanan su kütlesi halkın deniz benzetmesini haklı çıkarır.
 

IMG_20210810_193356.jpg

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Suyunu boşaltacak bir kanalı olmayan, geniş su kütlesine sahip gölün aynı zamanda sodalı olması, Van Gölü’ne farklı bir özellik katar.
 

IMG_20210810_193305.jpg

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Sodalı suyundan dolayı biyolojik çeşitlilik endemiktir. Gölde her türlü balık yaşamaz, bir endemik tür olan inci kefali Van Gölü’nün serin sularında yaşar.
 

aa.jpg

Fotoğraf: Tahsin Ceylan/AA

İnci kefali buraya has bir balıktır. Bu nedenle kimi bilim insanı bu balığa Van Balığı adını verir. 2
 

aa5.jpg

Fotoğraf: Tahsin Ceylan/AA

İşte bu nadide balık aynı zamanda Van mutfağına apayrı bir zenginlik de katar.
 

aa4.jpg

Fotoğraf: Tahsin Ceylan/AA

Otlu peynirin yanında, inci kefali Van’a apayrı bir imaj vererek kendinden söz ettirir.
 

incikefali3-800x500.jpg

Fotoğraf: Özkan Bilgin/AA

İnci kefali, gölün genelinde balıkçı teknelerinin ağlarına takılır. Avlanan balıklar, avlanmanın yasak olduğu bahar ve yaz aylarında tüketilmek üzere tuza yatırılır.
 

Necmettin Karaca - AA.jpg

Fotoğraf: Necmettin Karaca/AA

Bozulmasın diye de üzeri yaprakları acı olan bazı bitkilerle ile örtülür. Böylelikle kokması engellenir, bozulmasının önüne geçilir.
 

(5).JPG

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Yani bir nevi salamura peynir gibi hazırlanan tuzlu balık herhangi bir katkı maddesi kullanılmadan uzun süre saklanır. 

Çarşı pazarda peynirin yanında tuzlu balık satan çok sayıda dükkan görmeniz mümkündür.
 

(4).JPG

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Yüzlerce balıkçı aile inci kefali avlayarak ve çok eski zamanlardan kalma yöntemlerle tuza basarak bir geçim kaynağı yaratmış.

Otlu peynir kadar popüler olmasa da balık, kentin ekonomisine az da olsa katkı sunuyor.
 

(3).JPG

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Son yıllarda üreme mevsiminde tatlı sulara doğru göçünü izlemeye gelen çok sayıda turistten bahsetmek mümkündür.

Ben şahsen çok tuzlu olur diye tadına bakmadım ama kurutulmuş inci kefalinin en az tazesi kadar lezzetli olacağını düşünüyorum.
 

(2).jpg

Fotoğraf: Twitter

Lezzet konusunda bütün Van yanılmış olamaz. Mutlaka çok özel bir tadı vardır.

Bu nedenle Van’ın otlu peynir satan dükkanlarının önünde aynı zamanda tuzlu balık kasalarına rastlarsanız şaşırmayın. İşte o kasalarda tuzlanmış balık var.
 

aa6.jpg

Fotoğraf: AA

Van Gölü’nün soğuk sodalı sularında yaşayan, her yıl nisan ve temmuz aylarında göl çevresindeki tatlı sulara akın eden, akıntıya karşı yüzen, yer yer uçan, yumurtalarını dağlardan akan serin sulara bırakan ama bilinçsiz avlanma ve gölün kirlenmesi balık popülasyonunu tehlikeye atıyor, neslinin tükenme ihtimalini doğuruyor. 
 

FB_IMG_1610310766802.jpg

Fotoğraf: Şeyhmus Çakırtaş

Bizlere her yıl bir görsel şölen sunan ve ağızlarda tuzlu da olsa leziz bir tat bırakan Van balığı için sanırım daha temiz bir göl ve bilinçli bir avlanma gerekiyor.

Kaynaklar:

1.  Wikipedia
2.  Prof. Dr. Gökhan Oto

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: